3. Budgetbijstellingen per programma

Aangezien de raad de lasten per programma autoriseert worden de budgetbijstellingen toegelicht per programma. Hiertoe worden de programma’s gehanteerd die de raad met het vaststellen van de begroting 2025 heeft benoemd en die aansluiten bij de hoofdstukindeling van het coalitieprogramma 'Ons thuis, ons Beekdaelen'.

1. Inwoners, bestuur en veiligheid
2. Sociale leefomgeving
3. Fysieke leefomgeving
4. Bestuurlijke samenwerking en financiën

Het programma Inwoners, bestuur en veiligheid bestaat uit de taakvelden bestuur, burgerzaken, overhead, crisisbeheersing brandweer en openbare veiligheid. Onderstaand treft u een overzicht aan van de bijstellingen van de baten, de lasten en de resultaatbestemming van het programma (bedragen in duizenden euro’s, + = positief voor het resultaat, - = negatief voor het resultaat).

Omschrijving project

1. Tweede Kamer verkiezingen
Als gevolg van de de val van het kabinet hebben in oktober van dit jaar verkiezingen voor de Tweede Kamer plaatsgevonden.  In de  begroting was hiermee geen rekening gehouden. Het budget voor verkiezingen  is bijgesteld.  De kosten bedragen € 96.000 en worden in deze burap geraamd. Via de algemene uitkering  vindt compensatie door het Rijk plaats van €  118.000 afgerond (zie toelichtingsnummer 22).

2. Bijstelling energielasten
De budgetten voor energie en waterverbruik zijn bijgesteld op basis van verwacht verbruik en de tarieven die gelden in het jaar 2025. De budgetten lopen door de hele begroting heen en worden derhalve op verschillende programma's verantwoord. In totaal gaat het om een stijging van € 8 duizend in 2025. De komende periode wordt bekeken of ook een structurele bijstelling nodig is. Een eventuele bijstelling vanaf 2026 en verder vindt plaats in de eerste burap 2026.  In onderstaande tabel wordt inzichtelijk gemaakt over welke programma's de totale bijstelling van € 8.000 is verwerkt:

Excel-tabel

Het programma Sociale leefomgeving bestaat uit de taakvelden onderwijs, sport, cultuur, sociaal domeinen volksgezondheid.
Onderstaand treft u een overzicht aan van de bijstellingen van de baten, de lasten en de resultaatbestemming van het programma (bedragen in duizenden euro’s, + = positief voor het resultaat, - = negatief voor het resultaat).

5. Statushouders
Vanuit het Rijk is de vergoeding voor huisvesting statushouders op bospark de Brenkberg in Schinveld € 111.000. De raming van de uitgaven voor huisvesting statushouders dient met € 6.000 te worden verhoogd. Per saldo een voordeel van € 105.000
        
6. Opvang Oekraïners
In de eerste bestuursrapportage 2025 is de rijksbijdrage voor de opvang tot en met augustus 2025 geraamd.  In deze tweede bestuursrapportage 2025 zijn de uitgaven en inkomsten voor de rest van het jaar geraamd. Het voordeel is afgerond € 725.000. De vergoeding die we ontvangen van het Rijk is vooralsnog, ondanks de verlaagde normbedragen, hoger dan de kosten die we maken voor de opvang van Oekraïners.

7. Inburgering nieuwkomers
In 2025 is de afrekening 2023 van de specifieke uitkering van het rijk voor inburgering ontvangen. Deze was voor onze gemeente positief.

8. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO)
In 2025 heeft een afrekening plaatsgevonden van de zogenaamde TOZO. Dat was een regeling die een aanvulling bood op het inkomen van zelfstandigen als dat inkomen door de coronacrisis onder het sociaal minimum daalde. De afrekening is voor de gemeente € 95.000 voordelig. 

9. WMO
Op dit taakveld moeten we op basis van de realisatiecijfers de raming € 144.000 verhogen. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere kosten huishoudelijke hulp en kosten autoaanpassingen.

10.Taakveld WSW
Dit betreft de gemeentelijke tekortbijdragen aan WOZL/WSP en VIDAR. Onder andere door een aanzienlijke stijging van de rijkssubsidie per arbeidsjaar dalen de tekortbijdragen.

11. Taakmutaties meicirculaire 2025
In de mei- en septembercirculaire zijn door de beheerders van het gemeentefonds middelen gestort wegens zogenaamde taakmutaties. Taakmutaties zijn aanpassingen van taken die gemeenten van het rijk krijgen. De Rijksoverheid verrekent deze taken, en de bijbehorende financiering, in het verdeelsysteem van het gemeentefonds om te zorgen dat gemeenten voldoende middelen hebben voor nieuwe taken. De gemeente oormerkt die bedragen ook aan de uitgavenkant, omdat hier veelal ook meerkosten tegenover staan.

Het betreft in deze burap de volgende taakmutaties:

1. impulsgelden sociale ontwikkelbedrijven € 196.000
2. besluit opvangcentra asielzoekers € 108.000 en
3. participatie  € 140.000

De taakmutaties verlopen budgettair neutraal zie nr. 24.

12. Taakmutaties septembercirculaire 2025

In de septembercirculaire 2025 hebben we extra gelden ontvangen voor taakveld participatie (WSW-subsidie € 44.000)  en impulsbudget sociale infrastructuur                    (€ 10.000). Deze gelden worden toegevoegd aan de budgetten op het betreffende taakveld.

De mutaties verlopen budgettair neutraal zie nr. 22.

13. Bijstelling energielasten
Zie de toelichting onder nummer 2.

14. Bijstelling personele lasten
Zie de toelichting onder nummer 3.

15. Toegerekende rente 
Zie de toelichting onder nummer 4.

Het programma Fysieke leefomgeving bestaat uit de taakvelden Beheer overige gebouwen, overhead, verkeer en vervoer, economie, openbaar groen, rioleringen, afval, milieubeheer en ruimtelijke ordening. Onderstaand treft u een overzicht aan van de bijstellingen van de baten, de lasten en de resultaatbestemming van het programma (bedragen in duizenden euro’s, + = positief voor het resultaat, - = negatief voor het resultaat).

16. Afval
De budgetten zijn bijgesteld met als grootste mutatie de afrekening met RWM. Op deze afrekening is compensabele BTW in rekening is gebracht. Dit leidt ertoe dat we eenmalig meer compensabele BTW kunnen terugvorderen van de Belastingdienst.

17. Leges Wabo
In 2025 heeft een aantal grotere projecten (o.a. AZC Sweikhuizen, woningbouw Smeijsterhoek) vertraging opgelopen door bezwaren tegen de plannen, nieuwe regelgeving en oplopende bouwkosten. De legesopbrengsten blijven hierdoor 
ver achter bij de raming. In de bijgestelde raming is bovendien rekening gehouden met de terugbetaling van € 43.000 in verband met de verlaging van een aantal legestarieven 2025 (raad 13 november 2025).

18. Bijstelling energielasten
Zie toelichting onder nummer 2.

19. Bijstelling personele lasten
Zie toelichting onder nummer 3.

20. Lagere aanwending voorziening riolering i.v.m. lagere toegerekende rente
Er wordt geen rente toegerekend aan rioleringen, dit voordeel wordt geneutraliseerd door een lagere aanwending van de voorziening rioleringen.

21. Bijstelling personele lasten
Zie toelichting onder nummer 4.

Het programma Bestuurlijke samenwerking en financiën bestaat uit de taakvelden Samenwerking, overhead en financiële functie.
Onderstaand treft u een overzicht aan van de bijstellingen van de baten, de lasten en de resultaatbestemming van het programma (bedragen in duizenden euro’s, + = positief voor het resultaat, - = negatief voor het resultaat).