2. Begrotingsresultaat en vermogen

2.1 Inleiding

Met deze begroting actualiseert Beekdaelen het financiële meerjarenperspectief voor 2027 tot en met 2030. Uitgangspunt is de eerste bestuursrapportage 2026, aangevuld met de ontwikkelingen die zich sindsdien hebben voorgedaan. Na verwerking van de bijstellingen van de lopende begroting, de financiële gevolgen van het coalitieprogramma 2026-2030 en het in deze begroting voorgestelde nieuwe beleid, resteert voor alle jaren een positief begrotingsresultaat.

Het financiële beeld is daarmee structureel positief, maar de beschikbare ruimte neemt ten opzichte van de eerste bestuursrapportage 2026 en de kadernota 2027 af. De mei- en septembercirculaire 2026 en de actualisatie van rente en afschrijvingen zorgen voor voordelen. Daartegenover staan onder meer hogere lasten voor Wmo en jeugdhulp en een stijging van de personeelslasten als gevolg van de cao-ontwikkeling. Daarnaast komt de komende jaren een aantal omvangrijke opgaven op de gemeente af, waarvan de financiële gevolgen nog niet volledig in de begroting zijn verwerkt. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging van ambities, investeringen en mogelijke besparingen.

In de volgende paragrafen wordt het financiële beeld stapsgewijs toegelicht. Eerst volgt een samenvatting en leeswijzer. Daarna worden de actualisatie van de lopende begroting, de beleidsontwikkelingen met financiële gevolgen en de verwachte toekomstige raadsvoorstellen en bezuinigingsopties nader uitgewerkt.

2.2 Financiële samenvatting en leeswijzer

Als startpunt voor de presentatie van het meerjarig perspectief van de gemeente wordt de eerste bestuursrapportage 2026 genomen. Vanaf het moment van de vaststelling van de eerste burap 2026 hebben zich ontwikkelingen voorgedaan die het noodzakelijk maken het perspectief te actualiseren. Deze ontwikkelingen zijn samengevat in de onderstaande tabel.

Onderstaand treft u een samenvatting aan van de opbouw en de financiële uitkomst van de begroting 2027. Per regel wordt verwezen naar een hoofdstuk. In dat hoofdstuk treft u een uitgebreide toelichting aan. Een verkorte toelichting volgt na de onderstaande tabel (+ = positief voor het resultaat, -/- = negatief voor het resultaat).

Verwachte ontwikkeling resultaat 2027-2030 (in duizenden €)	§	2027	2028	2029	2030
Resultaat na eerste burap 2026	2.3	3.085,9	1.931,2	2.220,0	2.614,2
Bijstellingen lopende budgetten	2.3.1	-175,2	-869,3	-971,2	-1.263,4
Beleidsontwikkelingen coalitieprogramma 2026-2030 met financiele gevolgen	2.3.2	-397,1	-397,1	-463,5	-463,5
Algemene beleidsontwikkelingen met financiele gevolgen	2.3.3	-83,0	-86,1	-122,1	-122,1
Resultaat begroting 2027	2.3	2.430,6	578,8	663,2	765,3
Indicatief toekomstig verloop resultaat door:
Toekomstige raadsvoorstellen	2.4	-80,9	-483,3	-565,6	-843,6
Resultaat begroting na toekomstige raadsvoorstellen		2.349,7	95,6	97,6	-78,3
Geinventariseerde bezuinigingen	2.4	0,0	23,5	60,5	60,5
Resultaat als alle bezuinigingen worden doorgevoerd		2.349,7	119,1	158,1	-17,8

In paragraaf 2.3 wordt het begrotingsbeeld geactualiseerd. De meicirculaire en de septembercirculaire 2026 worden daarin onder andere meegenomen alsmede het nieuwe beleid dat wordt gevraagd in de begroting 2027. Het begrotingsbeeld laat in alle jaren positieve bedragen zien. Die positieve bedragen zijn echter aanmerkelijk lager dan vermeld in de eerste bestuursrapportage 2026 en in de kadernota 2027. Dat komt onder andere doordat de uitgaven die verband houden met de Wmo en de jeugdhulp stijgen. Kortheidshalve wordt hier verwezen naar paragraaf 2.3.1 van deze begroting.

Daarnaast komt de komende jaren een aantal grotere opgaven op de gemeente af. Die hebben eveneens invloed op het begrotingsresultaat. Om die reden is in paragraaf 2.4 inzichtelijk gemaakt welke raadsvoorstellen de komende periode nog gaan komen, waarvan we weten dat deze financiële gevolgen hebben. Diezelfde paragraaf beschrijft welke aanvullende bezuinigingen kunnen worden doorgevoerd om het begrotingsresultaat te verbeteren. Zowel de toekomstige raadsvoorstellen alsook de inventarisatie van mogelijke bezuinigingen zijn puur informatief opgenomen in deze begroting. Hierover wordt (nu nog) geen besluitvorming gevraagd.

Voordat de financiële positie verder wordt toegelicht treft u onderstaand een infographic aan die laat zien hoe de financiën van de gemeente zijn opgebouwd.

2.3 Actualisatie begrotingsbeeld

Algemeen

Dit hoofdstuk is onderverdeeld in drie paragrafen. De eerste paragraaf gaat nader in op de bijstelling van de lopende begroting. Gedacht kan hierbij worden aan de effecten van de circulaires die we in 2026 van de beheerders van het gemeentefonds hebben ontvangen of aan de indexering van budgetten en lokale lasten. De tweede paragraaf beschrijft de beleidsontwikkelingen die zijn vermeld in het coalitieprogramma 2026-2030 en die gevolgen hebben voor het financieel beeld voor de jaren 2027 en verdere jaren. Paragraaf drie tenslotte beschrijft het nieuwe beleid met financiële gevolgen dat in deze begroting wordt gevraagd.

2.3.1 Bijstelling lopende begroting

Als startpunt voor het meerjarig perspectief van de begroting 2027 geldt de eerste bestuursrapportage 2026. Die burap laat in het jaar 2027 een positief saldo zien van afgerond € 3,1 miljoen. In deze begroting wordt het jaar 2030 toegevoegd. Dat jaar laat een positief resultaat zien van € 2,6 miljoen.

Nu het startpunt helder is, wordt bekeken welke ontwikkelingen het begrotingsbeeld beïnvloeden. Die ontwikkelingen zijn in de onderstaande tabel samengevat. Na de tabel worden de ontwikkelingen nader toegelicht.

Nr	Bijstelling lopende begroting (x € 1.000)	2027	2028	2029	2030
	Resultaat 1e burap 2026	3.085,9	1.931,2	2.220,0	2.614,2
	Bijstelling lopende begroting
1	Begrotingswijziging raadsvergaderingen	-27,7	-27,7	-27,7	-27,7
2	Bijdrage gemeenschappelijke regelingen	-15,1	-20,3	47,9	34,0
3	Indexering belastingen	324,0	318,9	318,9	318,9
4	Gevolgen mei- en septembercirculaire 2026	831,1	10,9	-129,2	-75,0
5	Bijstelling rente en afschrijving op basis van liquiditeitenprognose	535,7	653,7	268,9	-8,8
6	Kosten voor WMO en jeugdzorg	-981,9	-1.223,6	-826,4	-711,8
7	Bijstelling legesopbrengsten agv mutaties in aantallen	55,0	144,2	92,4	-94,1
8	Personeelslasten	-822,7	-688,0	-688,7	-689,2
9	Overige bijstellingen	-73,6	-37,3	-27,4	-9,7

	Resultaat begroting na bijstelling van lopende budgetten	2.910,7	1.062,0	1.248,7	1.350,8

1. Begrotingswijzigingen startersleningen
Zoals aangegeven is het startpunt voor de toelichting van het meerjarig perspectief de eerste bestuursrapportage 2026. Deze is vastgesteld in de raadsvergadering van juli 2026. Sindsdien heeft de raad een voorstel aangenomen dat verband houdt de aanvulling van het budget van startersleningen met € 750.000. De rentelasten van dat bedrag bedragen afgerond € 28.000.

2. Bijdrage gemeenschappelijke regelingen
In de raadsvergadering van 9 juni jl. heeft de raad begrotingen aangenomen van diverse gemeenschappelijke regelingen. De financiële vertaling van die begroting bedragen in 2027 € 15.000 negatief, en slaan daarna om in een voordeel van € 34.000 in het jaar 2030.

3. Indexering belastingen
De belastingopbrengsten worden, zoals gebruikelijk, geïndexeerd. Daarvoor is een indexpercentage gehanteerd van 2,1%.

4 . Gevolgen mei- en septembercirculaire 2026
In het jaar 2027 is sprake van een voordeel van ruim € 830.000. Het voordeel wordt voor een bedrag van € 460.000 veroorzaakt doordat de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de WMO (ter vervanging van het abonnementstarief) is uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Gemeenten waren hier eerder voor gekort in de algemene uitkering. Die korting wordt in het jaar 2027 teruggedraaid. Tegenover dit voordeel staat een nadeel omdat de geraamde eigen bijdrage in 2027 vervalt. Dat nadeel was echter al eerder meegenomen in de eerste burap 2026. Het resterende voordeel wordt vooral veroorzaakt doordat de eenheden die ten grondslag liggen aan de berekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn gewijzigd.

In meerjarig perspectief is de bijstelling relatief beperkt. Daar waar in de meicirculaire vanaf het jaar 2028 nog sprake was van negatieve bijstellingen worden die nagenoeg teniet gedaan door de voordelige mutaties van de septembercirculaire.

5. Bijstelling rente en afschrijvingen op basis van actualisatie van de liquiditeitsprognose
Het verloop van toekomstige investeringen in de tijd (de zogenaamde liquiditeitsprognose) leidt tot een verwachte latere uitvoering van de projecten dan eerder verondersteld. Dat nieuwe inzicht leidt tot voordelen in de rente en in de afschrijvingen.

6. Kosten voor WMO en jeugdzorg
De totale bijstelling op de kosten voor jeugdzorg en WMO bedraagt € 1,1 miljoen. De bijstelling voor WMO bedraagt afgerond € 500.000. In die bijstelling is voor het jaar 2027 en verder rekening gehouden met een voordeel van afgerond € 700.000 door toepassing van het normenkader (zie paragraaf 4.3.2 van deze begroting). Daarbij wordt uitgegaan van daling van de uren die zijn gemoeid met een gemiddelde indicatie met ongeveer 20 minuten . Het is nog onzeker of dat voordeel ook daadwerkelijk kan worden behaald. Om die reden is het opnemen van de stelpost vermeld in de risicoparagraaf van deze begroting (in paragraaf 7.3). De negatieve bijstellingen op de budgetten hebben te maken met indexeringen en met volumegroei. Daarnaast is in de bijstelling WMO het nadelige effect verwerkt van het uitstellen van de doordecentralisatie beschermd wonen ter hoogte van €227.000 in 2027.

De bijramingen op de budgetten voor de jeugd ad € 600.000 komen door de toepassing van een voorlopige indexatie van 3,59%, een volumeontwikkeling, de ombouw van vier leefhuizen van acht naar zes plaatsen, en hogere tarieven voor de segmenten Crisis en Intensief Klinische Jeugdhulp (IK-J).

7. Bijstelling leges op basis van aantallen
De verwachte legesopbrengsten zijn bijgesteld op basis van de verwachte verstrekkingen. De eerste jaren is sprake van een voordelige ontwikkeling die vooral komt doordat meer vergunningen worden verstrekt. Vanaf het jaar 2030 slaat het voordeel om in een nadeel. Dat komt doordat vanaf dat jaar de zogenaamde paspoortpiek afloopt. Die piek is ontstaan doordat paspoorten en identiteitskaarten voor volwassenen sinds 2014 tien jaar geldig zijn. Veel documenten die in de periode 2014-2019 zijn uitgegeven moeten worden vervangen.

8. Personeelslasten
In de begroting 2026 waren de financiële effecten van de CAO met als peildatum 1 januari 2026 verwerkt. In de begroting wordt de CAO stijging van juli 2026 (1,25%) en 1 januari 2027 (1,6%) verwerkt. Dat leidt tot een negatieve bijstelling van afgerond € 700.000.

2.3.2 Beleidsontwikkelingen uit het coalitieprogramma 2026-2030 ‘Groeien in groen' met financiële gevolgen

In de onderstaande tabel is samengevat welke effecten de beleidsontwikkelingen van het coalitieprogramma 'Groeien in Groen' hebben op de financiële positie van de gemeente.



Structurele ruimtevraag coalitieprogramma		2027	2028	2029	2030
§	Programma 1 5. Samen besturen en veilig samenleven	72,1	72,1	138,5	138,5
3.3.1	Continueren digitaal participatieplatform	65,0	65,0	65,0	65,0
3.3.1	Geven van een structureel vervolg aan het ACT Preventiebeleid	7,1	7,1	73,5	73,5
3.3.3	Beekdaelen in je broekzak	Apart raadsvoorstel
§	Programma 2 Sterke gemeenschappen en gelijke kansen	175,0	175,0	175,0	175,0
4.3.1	Uitbreiden van het aantal dorpscoördinatoren van 2 naar 3	100,0	100,0	100,0	100,0
4.3.1	Verhogen van de jaarlijkse evenementensubsidie van 55k naar 100k,	45,0	45,0	45,0	45,0
4.3.1	Uitvoeren vernieuwde cultuurvisie en een Lokaal Cultuurakkoord	30,0	30,0	30,0	30,0
4.3.4	Realiseren nieuwe gemeenschapsvoorzieningen in de kernen Puth, Sweikhuizen en Schinveld	Apart raadsvoorstel Sweikhuizen/Schinveld
4.3.4	Actualiseren MeerJarenOnderhoudsPlan inclusief het DMJOP	Apart raadsvoorstel
4.3.4	Herijken Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)	Apart raadsvoorstel
§	Programma 3 Kwaliteit van wonen, werken en leven in een groene gemeente	150,0	150,0	150,0	150,0
5.3.1	Uitbreiding capaciteit om de gebiedsontwikkelingen en woningbouw te versnellen	100,0	100,0	100,0	100,0
5.3.1	Onderhoud kerkhoven	50,0	50,0	50,0	50,0
5.3.4	Voorleggen voorstel toekomstig groenonderhoud in Beekdaelen	Apart raadsvoorstel
5.3.4	Actualiseren IBOR, WRP en MIP	Apart raadsvoorstel
§	Programma 4 Krachtig organiseren en samenwerken	0,0	0,0	0,0	0,0
	Geen aanvullende middelen nodig
	Totale kosten coalitieprogramma	397,1	397,1	463,5	463,5

2.3.3 Algemene beleidsontwikkelingen met financiële gevolgen

Er is geïnventariseerd welk nieuw beleid de komende jaren op ons afkomt. In de onderstaande tabel zijn deze vermeld (bedragen in duizenden euro's). Het ongedekte deel van de eenmalige kosten van het beleid ad € 696.800 worden gedekt door inzet van de geclaimde reserve die wordt aangevuld vanuit de reserve nog te bestemmen. In deze begroting wordt de raad gevraagd in te stemmen met het betreffende nieuwe beleid.

Nieuw beleid begroting 2027	§	Eenmalig	Dekking	Saldo	2027	2028	2029	2030
SES Nuinhofwijk	4.3.3	0,0	0,0	0,0	7,0	7,0	7,0	7,0
Pilot ontwikkelbedrijf statushouders	4.3.3	300,0	300,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0
Aanvullen middelen strategische grondaankopen	5.3.3	74,1	0,0	74,1	0,0	3,1	3,1	3,1
Verhogen onderhoudsbijdrage twee rijksmonumentale windmolens	5.3.3	0,0	0,0	0,0	20,0	20,0	20,0	20,0
Energiearmoede in isolatieproject	5.3.3	300,0	0,0	300,0	0,0	0,0	0,0	0,0
Subisidieregeling Groene daken en gevels	5.3.3	100,0	0,0	100,0	0,0	0,0	0,0	0,0
Bijdrage aan Stichting Samenwerking Zuid- Limburg	6.3.3	0,0	0,0	0,0	36,0	36,0	72,0	72,0
Organisatieontwikkeling: hybride werken	6.3.3	140,0	0,0	140,0	20,0	20,0	20,0	20,0
Kandidaatstelling Heerlen-Parkstad voor Europese Culturele Hoofdstad 2033	6.3.3	82,7	0,0	82,7	0,0	0,0	0,0	0,0

Totaal eenmalig nieuw beleid		996,8	300,0	696,8	83,0	86,1	122,1	122,1

2.4 Toekomstige raadsvoorstellen en bezuinigingsopties

2.4.1 Toekomstige raadsvoorstellen

Onderstaande tabel bevat een opsomming van de beleidsinitiatieven die binnenkort worden verwacht en die een relatief grote financiële impact hebben. In de tabel is bij ieder beleidsinitiatief vermeld in welke paragraaf van deze begroting een nadere toelichting is opgenomen. De bedragen in de tabel zijn in duizenden euro's.

Toekomstige ontwikkelingen met financiele impact	§	Jaar	Eenmalig (D)	Dekking (E)	Netto	2027	2028	2029	2030
Beekdaelen in je broekzak (CP)	3.3.3	2027	500,0	0,0	500,0	80,9	134,5	126,8	112,5
Onderwijshuisvesting school Merkelbeek (rente)	4.3.4	2027	7.300,0	7.300,0	0,0	0,0	301,5	301,5	301,5
Onderwijshuisvesting school Puth (rente)	4.3.4	2029	4.900,0	4.900,0	0,0	0,0	0,0	0,0	202,4
Onderwijshuisvesting school Nuth (rente)	4.3.4	2031	8.400,0	8.400,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0
Gemeenschapsvoorziening Sweikhuizen (CP)	4.3.4	2027	825,0	0,0	825,0	0,0	34,1	34,1	34,1
Gemeenschapsvoorziening Schinveld (CP)	4.3.4	2028	pm	pm	pm	0,0	0,0	pm	pm
Meerkosten gemeenschapshuis Puth	4.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Herijken Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) (CP)	4.3.4	2028	pm	pm	pm	0,0	0,0	0,0	pm
Actualiseren OnderhoudsPlan gemeentelijke gebouwen (CP)	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Meerjarig onderhoudsplan gebouwen duurzaamheid (CP)	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	0,0	90,0	180,0
Uitbreiding standplaatsen woonwagens	5.3.4	2027	320,0	0,0	320,0	0,0	13,2	13,2	13,2
Overdracht woonwagenlocaties Beekdaelen aan corporatie	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Gebiedsontwikkeling Doenrade	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Gebiedsontwikkeling Maatschappelijke hart Merkelbeek	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Toekomstig groenonderhoud in Beekdaelen (CP)	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Actualiseren IBOR, WRP en MIP (CP)	5.3.4	2027	pm	pm	pm	0,0	pm	pm	pm
Totalen			22.245,0	20.600,0	1.645,0	80,9	483,3	565,6	843,6

2.4.2 Potentiële besparingen

Zoals in de kadernota 2027 aangegeven kunnen nog aanvullende bezuinigingen worden getroffen om ervoor te zorgen dat de financiële positie verbetert. In de onderstaande tabel treft u een overzicht aan van die aanvullende bezuinigingsopties. In de vermelde paragrafen is een nadere toelichting opgenomen.

Overzicht bezuinigingsmogelijkheden	§	2027	2028	2029	2030
Kostendekkend tarief bezorging reisdocumenten	3.3.4	0,0	0,0	37,0	37,0
Uitvoeringskosten participatiewet	4.3.5	0,0	pm	pm	pm
Onderhoud terreinmeubilair op C-niveau	5.3.5	0,0	14,8	14,8	14,8
Beëindiging beheeractiviteiten op terreinen derden	5.3.5	0,0	8,7	8,7	8,7
Kostendekkend maken begraafrechten	5.3.5	0,0	0,0	0,0	0,0
Verlagen bijdrage gemeenschappelijke regelingen met 5%	6.3.4	0,0	pm	pm	pm
Totaal effect bezuinigingen		0,0	23,5	60,5	60,5

2.5 Reëel en structureel evenwicht

Berekening

Om vast te kunnen stellen dat er sprake is van structureel evenwicht dient het begrotingsresultaat gecorrigeerd te worden voor incidentele lasten en baten. Voor een specificatie van de incidentele lasten baten wordt verwezen naar de bijlage 8.6 "Overzicht van incidentele baten en lasten".

Structureel evenwicht (bedragen x € 1.000)	2027	2028	2029	2030

Begrotingsresultaat	2.430,6	578,7	663,2	765,3
Correctie incidentele lasten en baten	0,0	0,0	0,0	0,0

Resultaat na correctie incidentele lasten en baten	2.430,6	578,7	663,2	765,3

2.6 Reserves en voorzieningen

Inleiding

In deze paragraaf wordt ingegaan op de reserves en voorzieningen van de gemeente Beekdaelen voor het begrotingsjaar 2027. Voor het jaar 2027 worden de mutaties beschreven van achtereenvolgens de algemene reserve, de bestemmingsreserves en de voorzieningen. Voor een meerjarig overzicht wordt verwezen naar bijlage 8.9 ‘staat van reserves en voorzieningen’.

Het deel van de reserves waar de gemeente nog vrij over kan beschikken bedraagt naar de huidige inzichten afgerond € 18,5 miljoen ultimo 2027.

Algemene reserve

De algemene reserves van de gemeente bestaat uit de reserve weerstandcapaciteit en de reserve nog te bestemmen. De algemene reserves worden nu toegelicht.

Reserve weerstandscapaciteit
Beleid over de omvang van de reserve weerstandscapaciteit ligt vast in de nota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen. De omvang van deze reserve is gekoppeld aan de noodzakelijke omvang van het weerstandsvermogen.
Reserve nog te bestemmen
Deze reserve kent weliswaar een bufferfunctie maar hoeft bij een toereikende reserve weerstandscapaciteit niet als zodanig te functioneren. De reserve is daarom vrij besteedbaar.

Algemene reserve (bedragen x € 1.000)	begin 2027	bij 2027	af 2027	eind 2027
Reserve weerstandscapaciteit	4.739,8	602,9	-	5.342,6
Reserve nog te bestemmen	19.687,9	25,6	1.225,6	18.487,9

Totaal algemene reserve	24.427,6	628,5	1.225,6	23.830,6

Hierna worden de belangrijkste toevoegingen en onttrekkingen toegelicht:

Toevoegingen:
In de paragraaf weerstandsvermogen is becijferd welk bedrag in de reserve weerstandscapaciteit moet worden gestort om de in de genoemde paragraaf onderkende risico's te kunnen ondervangen. Op grond van de meest actuele berekeningen wordt een bedrag van € 602.900 toegevoegd aan de reserve weerstandscapaciteit vanuit de reserve nog te bestemmen.

Onttrekkingen:
De reserve nog te bestemmen neemt af met € 1,2 miljoen. Naast de hierboven genoemde toevoeging aan de reserve weerstandcapaciteit wordt de middelen voor een viertal nieuwe beleidsontwikkelingen overgeboekt van de reserve nog te bestemmen naar de geclaimde reserve. Het betreft een subsidieregeling groene daken en gevels ad € 100.000, energiearmoede in isolatie ad € 300.000, kandidaatstelling Heerlen-parkstad voor Europese Culturele Hoofdstad 2023 ad € 72.720 en hybride werken ad € 140.000. Meer informatie over dat nieuwe beleid is respectievelijk terug te vinden in de paragrafen 5.3.3 en 6.3.3 van de voorliggende begroting.

Bestemmingsreserves

Het totaal van de bestemmingsreserves bedraagt per 1 januari 2027 € 74,9 miljoen.

Bestemmingsreserve (bedragen x € 1.000)	begin 2027	bij 2027	af 2027	eind 2027
Bruteringsreserve	51.979,3	346,1	3.758,1	48.567,3
Reserve niet bestede middelen voorg.dienstjaren	2.455,3	-	374,0	2.081,3
Reserve organisatie ontwikkeling	300,0	-	-	300,0
Reserve landschapsfonds	315,8	-	-	315,8
Geclaimde reserve	68,6	622,7	653,8	37,5
Reserve onderwijshuisvesting asielzoekerskinderen	464,2	-	48,0	416,2
Reserve prijsstijging projecten	1.300,0	-	-	1.300,0
Reserve onderwijshuisvesting	17.623,0	378,9	97,0	17.904,9
Reserve onderhoud gebouwen niet in MJOP	173,5	173,5	200,0	147,0
Reserve accomodatiebeleid	245,7	-	245,7	-

Totaal bestemmingsreserves	74.925,4	1.521,2	5.376,6	71.069,9

Gedurende 2027 nemen de bestemmingsreserves per saldo af met € 3,9 miljoen. De geraamde aanwendingen zijn dus hoger dan de geraamde toevoegingen. De belangrijkste toevoegingen en aanwendingen worden hieronder toegelicht.

Grootste toevoegingen

Bruteringsreserve
De bruteringsreserve wordt verhoogd met € 346.100. Dit betreft de geraamde verkoopopbrengst van de kerklocatie in Nuth en de verkoopopbrengst van het bouwrijp opleveren van de huidige schoollocatie in Puth.

Geclaimde reserve
Vanuit de reserve nog te bestemmen wordt de geclaimde reserve aangevuld voor de financiering van een viertal nieuwe beleidsontwikkelingen. Het betreft een subsidieregeling groene daken en gevels ad € 100.0000, energiearmoede in isolatie ad € 300.000, kandidaatstelling Heerlen-parkstad voor Europese Culturele Hoofdstad 2023 ad € 72.720 en hybride werken ad € 140.000. Meer informatie over dat nieuwe beleid is respectievelijk terug te vinden in de paragrafen 5.3.3 en 6.3.3 van de voorliggende begroting.

Reserve onderwijshuisvesting
De verkoopopbrengst van de basisschool in Puth wordt toegevoegd aan de reserve onderwijshuisvesting (raad 24 februari 2026).

Grootste onttrekkingen

Bruteringsreserve
Om kapitaallasten te dekken wordt de bruteringsreserve voor een bedrag van ruim € 3,7 miljoen aangewend.

Geclaimde reserve
De geclaimde reserve wordt voor € 653,8 duizend aangewend om de uitgaven van de nieuwe beleidsontwikkelingen te dekken.

Reserve accommodatiebeleid

In de raadsvergadering van 21 oktober 2021 heeft de raad besloten om € 800.000 toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid om het transitie accommodatiebeleid gemeenschapshuizen te bekostigen. In 2027 wordt het restantbedrag van € 245,7 aangewend.

Voorzieningen

Onderstaand treft u een overzicht aan van de voorzieningen.

Voorzieningen (bedragen x € 1.000)	begin 2027	bij 2027	af 2027	eind 2027
Voorziening pensioenen wethouders	3.857,1	-	-	3.857,1
Voorziening openbare verlichting	808,9	215,0	-	1.023,9
Voorziening onderhoud gebouwen MOP	2.318,7	833,1	845,5	2.306,3
Voorziening riolen	4.950,0	719,3	-	5.669,3
Voorziening onderhoud wegen	3.144,9	1.848,9	2.228,6	2.765,3
Voorziening civiele kunstwerken	54,6	6,0	6,0	54,6
Voorziening asbestsanering	27,2	-	-	27,2
Voorziening oninbare debiteuren BsGW	475,2	103,0	-	578,2
Voorziening oninbare debiteuren privaat/publiekrechtelijk	437,7	-	-	437,7
Voorziening spaarverlof	225,2	-	-	225,2
Voorziening afvalverwerking	872,0	-	330,0	542,0
Voorziening masterplan 2.0 Schinveld	4.700,0	-	-	4.700,0
Voorziening BP centrum III Schimmert	250,0	-	-	250,0
Leefbaarheidsfonds AWACS	2.500,0	-	-	2.500,0

Totaal voorzieningen	24.621,7	3.725,2	3.410,1	24.936,8

Hierna worden de belangrijkste toevoegingen en onttrekkingen toegelicht:

Toevoegingen
Aan diverse voorzieningen worden bedragen toegevoegd die, op grond van onderhoudsplannen, de komende jaren nodig zijn om onderhoud te kunnen plegen aan kapitaalgoederen. Het gaat om de voorziening openbare verlichting, de voorzieningen onderhoud gebouwen, de voorziening civiele kunstwerken en de voorziening wegen. Voor oninbaarbaarheid van belastingdebiteuren wordt € 103.000 toegevoegd.

Onttrekkingen
Voor onderhoud gebouwen, wegen en civiele kunstwerken wordt respectievelijk € 845.500, € 2.228.600 en € 6.000 aangewend. De aanwendingen stroken met de onderhoudsplannen die voor de kapitaalgoederen zijn opgesteld.

Om de lastenstijging van de afvalstoffenheffing te dempen wordt de voorziening afvalverwerking voor € 330.000 aangewend.

Het saldo op de exploitatiebudgetten voor riolering wordt geëgaliseerd door aan de voorziening riolen een bedrag van € 719.300 toe te voegen. Het verloop van toekomstige investeringen in de tijd leidt tot een verwachte latere uitvoering van de projecten dan eerder verondersteld. Dat nieuwe inzicht leidt tot voordelen in de rente en in de afschrijvingen.